commuscoop

Commuscoop

Uw instrument voor arts-patiënt communicatie
Home » Geen categorie » 3 goede vragen

3 goede vragen

Komt u beslagen ten ijs bij de huisarts of specialist? Weet u wat u moet vragen? Weet u wat u wilt? Als patiënt is het niet eenvoudig mee te denken over het best passende beleid. De arts heeft een kennisvoorsprong en gaat vaak automatisch in de ‘uitleg-modus’: geeft informatie over de aandoening en over de behandeling die het meest succesvol is gebleken.

Maar past die behandeling bij deze patiënt? Bij het leven dat hij/zij leidt (bijv. wel of geen kinderen, wel of geen baan), bij zijn/haar overtuigingen, normen en waarden? Om daar achter te komen is een dialoog nodig tussen arts en patiënt. Een dialoog waarin de arts de medische kennis inbrengt en de patiënt de eigen unieke wensen en kenmerken.

Zo’n dialoog noemen we Shared Decision Making, ofwel gedeelde of gezamenlijke besluitvorming. De Patiëntenfederatie Nederland en de Federatie Medisch Specialisten heeft samen hiervoor het project ‘3 goede vragen’ opgezet. Zie www.3goedevragen.nl. Op verschillende plekken in Nederland wordt dit project uitgezet. Bij 1 zo’n project was Commuscoop betrokken.

Waarom vinden artsen het lastig om de principes van Shared Decision Making toe te passen? De resultaten van onderzoek hiernaar door de School for Public Health and Primary Care o.l.v. prof. dr. Trudy van der Weijden werden ook door Commuscoop ervaren:

  • Artsen denken dat ze al aan gedeelde besluitvorming doen. Waar dan echter vaak sprake van is, is ‘informed consent’: de arts informeert de patiënt over de beste behandeling en de patiënt gaat akkoord. Kenmerk van gedeelde besluitvorming is echter dat er sprake is van een dialoog tussen arts en patiënt en gaat dus verder dan ‘informed consent’.
  • Artsen denken vaak te weten wat hun patiënten willen. Dat blijkt helaas vaak niet te kloppen bij navraag bij de patiënten. Patiënten hebben bovendien de dialoog met hun arts nodig om te kunnen beslissen wat zij willen.
  • Artsen zien dat patiënten vooral een advies van hen willen. Vanzelfsprekend is medische expertise nodig om de beste behandeling voor een patiënt te bepalen, maar daarnaast zijn ook de unieke situatie en wensen van de patiënt bepalend wat het beste bij hem/haar past. En die informatie kan alleen de patiënt geven. Het gaat dus om een gelijkwaardige dialoog waarin zowel de arts als de patiënt informatie inbrengt en zij gezamenlijk tot de beste keuze komen.
  • Artsen zijn bang dat gedeelde besluitvorming extra tijd kost en die hebben zij niet. Deze vrees wordt in onderzoek niet bevestigd: gedeelde besluitvorming blijkt juist te helpen in de structuur van het gesprek en kost geen extra tijd.

En wat hierboven cirkelt als een overkoepelende weerstand bij artsen is gewoonte: als je al jaren op een bepaalde manier consulten voert en behandelingen bespreekt, dan kost het moeite om die gewoonte te veranderen. En daar wil je als arts dan ook het nut van inzien: waarom zou ik aan gedeelde besluitvorming doen?

Om te beginnen levert het meer tevredenheid op, zowel bij de arts als bij de patiënt: de behandeling die wordt gekozen past immers beter bij de patiënt, waardoor die zich ook beter aan de afspraken houdt (therapietrouw). Verder blijken patiënten beter geïnformeerd, voelen zij zich serieuzer genomen en zijn tevredener over hun arts als de behandeling via gedeelde besluitvorming gekozen is. Als arts krijg je dus meer tevreden patiënten die zich beter aan de afspraken over de behandeling houden. Als patiënt krijg je een behandeling die past bij jouw leven en jouw normen en houd je het gevoel van controle over je eigen leven.